Traineeship kiezen: soorten, selectie en begeleiding

Wat is een traineeship en wanneer past het bij jou?

Een traineeship is een leer-werktraject: je werkt als trainee en wordt tegelijk opgeleid tot specialist of manager. Magnet.me omschrijft het als ‘een traject (vaak een startersfunctie) bij een werkgever, waarbij je als trainee werkt en wordt opgeleid tot specialist in een bepaald vakgebied, zoals marketing, finance, IT of sales’.

Een andere definitie noemt het ‘een trainingsprogramma dat is opgezet om je op te leiden tot een manager of specialist in een bepaalde functie’.

Leren en werken wisselen elkaar af: je krijgt vaak meerdere opdrachten plus trainingen en begeleiding. De duur ligt vaak op één tot twee jaar, maar elke werkgever vult dat anders in.

Zoek je nog richting, dan biedt een traineeship brede ervaring. Wil je je verdiepen, dan zijn er gerichte trajecten tot bijvoorbeeld IT-specialist, accountmanager of salesmanager.

Soorten traineeships: van management tot IT, finance en sales

Er bestaan meerdere soorten traineeships. Management traineeships komen het meest voor. Ze zijn vrij algemeen en niet gericht op een specifieke functie of afdeling: je doet opdrachten bij verschillende afdelingen en kijkt daarna samen met je werkgever welke afdeling het beste past.

IT-traineeships worden steeds gangbaarder. Je wordt opgeleid tot IT-specialist; dat betekent niet per se dat je leert programmeren, maar bijvoorbeeld wel hoe je grote IT-projecten begeleidt. Ook finance traineeships bestaan, net als sales- en marketingtraineeships.

Bij een sales traineeship leer je de kneepjes van het vak en word je opgeleid tot accountmanager of salesmanager; je werkt aan commerciële vaardigheden zoals presenteren, onderhandelen en luisteren. Marketingtraineeships zijn er in alle soorten en maten, met veel vraag naar online marketeers.

Wie zich breed wil ontwikkelen in consultancy, kan kiezen voor een consultancytraineeship. Je werkt in verschillende functies en projecten, combineert dat met een gestructureerd opleidingsprogramma en ontwikkelt je tot allround consultancyprofessional.

Ook bij de overheid kun je een traineeship doen. Het Rijkstraineeprogramma is een tweejarig traject met vier verschillende werkplekken; minstens één werkplek is bij een medeoverheid of partnerorganisatie. Na afloop ben je breed inzetbaar in onder meer uitvoering, bedrijfsvoering, beleid, toezicht en projectmanagement.

Vergelijking van soorten traineeships op duur, focus en doorgroeimogelijkheden

Verschillen per werkgever: duur, opdrachten en startmomenten

Traineeships hebben geen eenduidige definitie: elke organisatie geeft er een andere invulling aan. Vergelijk vacatures en programma’s dus goed.

Let bijvoorbeeld op de duur. Vaak duren traineeships één tot twee jaar, maar volgens Consultancy.nl is circa één tot drie jaar ook gebruikelijk. Watertalent meldt dat de meeste traineeships ongeveer twee jaar duren en in september starten.

Ook het aantal opdrachten en de mate van afwisseling lopen uiteen. Je kunt meerdere opdrachten doen bij verschillende afdelingen, of juist bij verschillende opdrachtgevers. Het Rijkstraineeprogramma duurt twee jaar en bestaat uit vier verschillende werkplekken.

Daarnaast zijn er vaak vaste sollicitatie- en startmomenten, omdat traineeships in ‘klasjes’ plaatsvinden. Soms is er één sollicitatiemoment per jaar; bij sommige bedrijven zijn er twee: in het najaar (vanaf september) en in het voorjaar (vanaf februari).

Vergelijk dus op duur, aantal opdrachten, afwisseling, vaste startdata en of je tijdens het traject bij één organisatie blijft of ook elders opdrachten doet.

Stappenplan voor sollicitatie en start van een traineeship

Toelating en selectie: wie kan solliciteren en waar let je op?

Werkgevers hanteren eigen toelatingscriteria. Vaak richten traineeships zich op starters op de arbeidsmarkt of op mensen met maximaal twee jaar werkervaring. Soms worden alleen sollicitaties van afgestudeerde studenten met een universitaire opleiding geaccepteerd, of geldt er een eis voor je gemiddelde cijfer.

Voor het Rijkstraineeprogramma heb je een hbo-bachelor, hbo-master, wo-master, promotie (PhD) of postdoctoraal nodig en moet je maximaal twee jaar geleden zijn afgestudeerd.

Lees de beschrijving van het traineeship daarom goed voordat je solliciteert. Daarin staat meestal welke eisen gelden.

Houd ook rekening met de vaste selectiemomenten: in het najaar vanaf september en in het voorjaar vanaf februari. Niet elk programma werft het hele jaar door.

Belangrijkste kenmerken van traineeships in Nederland

Begeleiding en ontwikkeling tijdens je traineeship

Een traineeship biedt doorgaans een gestructureerd ontwikkelprogramma met trainingen, workshops en persoonlijke begeleiding. Vaak is er intervisie met mede-trainees en begeleiding op je opdrachten.

Bij het Rijkstraineeprogramma krijg je eerst een introductie bij het ministerie, volg je een ontwikkelprogramma gericht op het werk en je persoonlijke ontwikkeling, en leer je hoe de Rijksoverheid en het vak van ambtenaar in elkaar steken. Je kunt extra opleidingen volgen, bijvoorbeeld een taalcursus, training in onderhandelen of schrijfvaardigheid, en gaat op werkbezoek bij de Europese instellingen in Brussel.

Bij Ormit Talent krijg je persoonlijke begeleiding, trainingen en uitdagende opdrachten. Het ontwikkelprogramma richt zich onder meer op effectief communiceren, het managen van mensen om je heen, het geven en ontvangen van feedback, en inzicht in jezelf en je talenten. Ook gaat het om vitaal blijven op de werkvloer, het managen van voortgang in projecten en veranderen en innoveren. Maandelijks zijn er trainingen en e-learnings; deels bepaal je zelf welk aanbod bij je leerdoelen past.

Je geeft dus zelf richting aan je ontwikkeling. Tegelijkertijd vragen traineeships om verantwoordelijkheid en zelfstandigheid: opdrachtbegeleiding en een hoge mate van verantwoordelijkheid en zelfstandigheid scoren hoog onder young professionals.

Ontwikkelingsproces tijdens een traineeship bij Ormit Talent

Hoe kies je een traineeship dat bij je past?

Bij het kiezen van een traineeship letten young professionals vooral op de inhoud van de opdrachten, de training en opleiding, en de positie na het traineeship op de arbeidsmarkt. Ook opdrachtbegeleiding en de mate van verantwoordelijkheid en zelfstandigheid zijn belangrijke overwegingen. Gebruik die punten als afwegingskader.

Bepaal eerst of je breed wilt beginnen of je juist wilt specialiseren. Een management traineeship is breed en helpt je ontdekken welke afdeling bij je past; een IT-, finance-, sales- of marketingtraineeship is gerichter. Wil je als consultant breed worden opgeleid, dan past een consultancytraineeship. Wil je maatschappelijke impact maken bij de overheid, dan is het Rijkstraineeprogramma een optie.

Check per programma wat de positie na afloop is. Bij een management traineeship kijk je na de opdrachten samen met je werkgever bij welke afdeling je het beste past. Bij consultancy stromen trainees na het traject vaak gericht door naar de meest geschikte afdeling en functie. Bij het Rijkstraineeprogramma ben je na afloop breed inzetbaar. Vraag dus door over doorgroeimogelijkheden en of de opdrachten aansluiten bij jouw interesses.

Checklist: Wat moet je controleren bij het kiezen van een traineeship?